Nieuws

Met haar verhaal over het overwinnen van een slecht karma na een leugen bij de tandarts heeft Nora Akachar de StadsTori's 2008 op haar naam gezet. Na vijf voorrondes in de Regentes, Transvaal, Spoorwijk, Morgenstond en de Vogelwijk streden de verkozen verhaalvertellers vrijdag 4 juli 2008 in het vooraanstaande Haagse theater Diligentia om een reischeque van 1000 Euro en de titel van beste StadsTori-verteller 2008.

Nerveus, maar ook opgetogen, staat een aantal kleine groepjes mensen voor de ingang van theater Diligentia. De onwetende voorganger zou kunnen denken dat het theaterbezoekers zijn, maar acht van hen staan vanavond zelf op het podium. Na de serie StadsTori's in verschillende Haagse wijken, heeft juryvoorzitter Karel de Rooij ze geselecteerd op de overtuigingskracht van hun voordracht én de kwaliteit van hun verhaal - een relatief onontgonnen terrein voor de theatermaker die vooral bekend staat om zijn rol als Mini in het tekstloze muziektheaterduo Mini & Maxi.

papier
Als voorbereiding op deze avond heeft De Rooij de geselecteerde verhalentalenten een snelle les podiumgebruik gegeven. Een onbekend publiek in een grote zaal vraagt immers om een andere aanpak dan een verzameling bekenden in een klein wijktheater. Microfoons, grote gebaren en een strenge bewaking van de voordrachtstijd. Presentator Amar el Ajjouri doet erg zijn best ze te beperken tot de maximale tien minuten. Een paar verhalen komen in Diligentia wat minder authentiek over dan tijdens hun eerste voordracht in de wijken, andere blijken juist geknipt voor dit grote toneel.

Bovendien zijn hier attributen. Behalve de vleugel en het drumstel waarmee zangeres Izaline Callister laat horen hoe verhalen kunnen swingen, telt het toneel een aantal metersgrote papierproppen, vol verworpen stukjes tekst. Nel Lausberg begint haar verhaal met de manier waarop ze het schreef: ontevreden met elke eerste zin, het papier afscheurend en verwerpend. Daar komen die proppen dus vandaan! Jaap de Boer nestelt zich ertussen en herdefinieert ze daarmee als het laken en kussen waarop hij de nacht tussen twee bevriende zussen doorbracht. Een moeilijke nacht, waarin het hem ondanks plichtmatige gedachten aan bruinbrood en Rita Verdonk maar tenauwernood lukte zijn verlangens in de toom te houden.

Een zaal vol mensen die om het hardst om je voorstelling lachen, dat is wellicht de grootste verandering waar de verhalenvertellers vanavond mee te kampen hebben. Was het publiek tijdens de voorrondes klein en ingetogen, vanavond stemmen veel mensen luidruchtig in met Nelly's idee dat de kinderen tegenwoordig veel te weinig mogen en klinken er regelmatig ware lachsalvo's. Jaap zegt dat hij faalangst heeft, maar vanavond in de schijnwerpers is daar niets van te merken. Elke spontane hapering wordt met sympathie ontvangen.
 
Dick Keulemans had al ontdekt dat een beetje geklungel soms best mag. Doet zijn 84-jarige vader Jim Keulemans zijn best zijn verhaal zonder zichtbare geheugensteuntjes voor te dragen, Dick introduceert zijn nieuwe verhaal vanavond op een reeks papiertjes waarmee hij zichzelf herinnert aan de cruciale levensmomenten die daarin naar voren komen. Hij maakt er een kunst van zijn verhaal te verliezen, en vervolgens de draad weer op te pakken. Zo dwalen we van zonnebankbruine tandartsassistentes op rij drie naar de balletmaillot die de jonge Dick aan moest van zijn moeder, op rij één. Houden de meeste verhalenvertellers hun act bij henzelf op het podium, de heren Keulemans weten hoe ze het publiek erbij kunnen betrekken.

Als Karel de zaden van het muziektheater ergens geplant heeft, is het in het muzikale liefdesverhaal van Chantal Vanenburg. Eigenlijk moet iedereen haar bedanken, want met haar opening van de avond haalt ze het publiek gelijk naar het puntje van de stoel. Ze maakt meteen duidelijk dat we hier niet als welwillenden naar een amateurenwedstrijd komen kijken; de lat ligt hoog. Was ze tijdens haar toneeldebuut in De Regentes nog een verlegen rappende verhaalverstelster, vanavond is ze een Izaline Callister in de dop. Zodra het startsein gegeven is, staat ze zingend op om het podium te beklimmen. Haar medley van rap, blues en ouderwetse kinderliedjes houdt pas op als ze de ontrouw van haar vriendje ontdekt heeft en zich zo leeg voelt als “het concertgebouw na het North Sea Jazz festival”.

Nederlandse nep
Bouwt Chantal haar verhaal op uit parallellen naar Haagse fenomenen, Olivier van Nooten steekt de draak met alle Nederlandse normen en gebruiken. Scherp analyseert hij alle dubbele kunstmatigheden waarnaar wij ons gedragen. We tonen onze emoties niet, maar op commerciële zenders en billboards kan je al het bloot nauwelijks omzeilen. “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.” Dus gaan we in onze vakantie op georganiseerd avontuur, en we werken vijf dagen per week op een keurige kantoorbaan om in het weekend dildo's te gaan testen op de erotiekmarkt.  Nederland is afgeschreven als Marlies Dekkers en co. 'stout' moeten verbeelden, verzucht hij. Gelukkig zijn er genoeg manieren om een saaie lul te worden.

Dat er in het dagelijks leven ook nog dingen te beleven zijn, bewijzen de verhalen Nora Akachar en Berenike van Manen, twee verhalen waaruit blijkt hoe pijnlijke ervaringen je ten goede kunnen komen. Berenike vertelt hoe ze het leven leerde ervaren en waarderen toen een knobbeltje in haar borst onverwacht kwaadaardig bleek te zijn. Behalve op een amputatie en een chemokuur trakteerde de kanker Berenike op een ongekende portie levenslust, waar ze ook nu nog van geniet. Ze gooide haar leven om en verruilde haar noodgedwongen voornemen een suffe secretaresse te worden voor een carrière met kinderen en theater, waarmee ze nu ook buiten de StadsTori's het podium betreedt.

En dan het verhaal dat zo herkenbaar is voor ieder die ooit een beugel droeg of een leugentje om eigen bestwil verkocht. Het kwam Nora duur te staan: toen ze de tandartsassistente vertelde dat ze haar afspraak had gemist omdat haar oma was overleden, belde die naar huis. Met veel mimiek vertelt Akachar hoe haar zus, met wie ze net ruzie had gehad, opnam. Ze vertelde de assistente doodleuk dat Nora gelogen had en oma het prima maakte, wat Nora een fikse boete opleverde. Tot overmaat van ramp overleed oma kort daarop echt. Een week lang voelde Nora zich diep schuldig, toen besloot ze 'Karma is a bitch, and so is my sister.'

Het geld dat Nora toen moest betalen, krijgt ze vandaag dubbeldik terug. Na een lang overleg besluit de jury unaniem dat ze de reischeque van 1000 Euro gewonnen heeft. De schrijvers Hans Sahar en Helga Ruebsamen besluiten samen met wethouder Jetta Klijnsma, Gerda Havertong en juryvoorzitter Karel de Rooij dat alle anderen gezamenlijk de tweede plaats toekomt. “Het is een verhaal met een goede opbouw”, voegt Havertong toe, “een begin, een midden en een eind.” Na alle toneel bleken de StadsTori's toch vooral een verhalenwedstrijd.

Verslag: Klaartje Jaspers